A D A N A
ADANA ŞEHRİNE HOŞGELDİNİZ.
GENEL BİLGİLER
Yüzölçümü: 17.253 km²
Nüfus: 1.934.907 (1990)
İl Trafik No: 01
Adana sohbet muhabbet sitesi
İLÇELER:
Adana ilinin ilçeleri; Seyhan, Yüreğir, Aladağ, Ceyhan, Feke, İmamoğlu, Karaisalı, Karataş, Kozan, Pozantı, Saimbeyli, Tufanbeyli ve Yumurtalık' tır.
Aladağ: Adana'ya 105 km. uzaklıkta olan bu ilçede antik devirden kalma bir ören yeri ile harap Ortaçağ kalesi, Akören beldesindeki Kırık Kilise harabeleri çok önemlidir. 40 km mesafedeki Acısu içmesi, Meydan yaylasında Bığbığı mağarası bulunmaktadır..
Ceyhan: Adana il merkezine 47 km uzaklıktadır. Adana-Ceyhan karayolu üzerinde
700 m. uzunluğunda dört cepheli masif kaya üzerinde etkileyici görünümlü Yılan
Kale, Ulucami, Mecidiye Cami ve Durhasan Dede Türbesi ilçenin önemli turistik
değerleridir. Yılankale'nin güneybatısında, Sirkeli Höyüğü vardır.Höyüğün Ceyhan
nehrine bakan kuzey kayalıklarında Hitit Krallarından Muvattali'nin sakallı ve
uzun elbiseli rölyefi görülür. Anadolu'nun en eski Hitit kabartmasıdır.
Kurtkulağı Beldesi'nde bulunan Kurtkulağı Kervansarayı 1693 yılında yapılmış
olup eski Halep kervan yolu üzerindedir. Kervansaray 'da yörenin etnografik
eserleri sergilenmektedir.
Feke: İl merkezine bağlı Tepe Mahallerinde 1945 yılında Bizans tapınağının zemin
mozaikleri ortaya çıkarılmıştır. Feke kalesinin 12. yy.da Bizanslılar veya
Selçuklular tarafından yapıldığı sanılmaktadır. Rafting için ülkemizin en
elverişli ırmaklarından olan Göksu, bu ilçede bulunmaktadır. Ayrıca çok sayıda
yaylalar vardır.
İmamoğlu: İl merkezine 45 km. uzaklıktaki ilçenin önemli turistik değeri
İmamoğlu Yeraltı Şehridir.
Karaisalı: İl merkezine 47 km. mesafede bulunan ilçenin 8 km. kuzey batısında
Milvan Kale, 17 km. batısında 1912 yılında Almanlar tarafından yapılan Alman
Köprüsü, 12 km. güneyinde Altınova köyü yakınlarında tarihi İpek Yolu
güzergahında Kesiri Han önemli tarihi eserleridir. Yerköprü mesire yeri ve
Kızıldağ Yaylası görülmeye değerdir.
Karataş: İl merkezine 47 km. mesafedeki ilçe coğrafi konumu ile İlk Çağda büyük
önem taşımış bir şehirdir. Magarsus adıyla anılan bu kent bugünkü yerleşim
yerinin 5 km. batısında yer almaktaydı. Karataş'ta Osmanlılardan kalma iki han
vardır. Ramsar sözleşmesinde yer alan Akyatan Gölü ve Kuş Cenneti bu ilçededir.
Kozan: İl merkezine 72 km. mesafededir. Kozan Kalesi, Asurlular tarafından
yapılmıştır. Önemli eserlerinden biri olan Hoşkadem Cami 1448 yılında Mısır
Kölemen Sultanı Abdullah Hoşkadem tarafından yaptırılmıştır.
Kozan'ın 22 km. güney doğusunda Dilekkaya köyünün 2 km. uzağında bir ada gibi
yükselen tepenin üzerinde Anavarza şehri M.Ö. 9. yüzyılda Asurlular tarafından
kurulmuştur. Kaya mezarları, kilise, sarnıç gibi eserler bugüne ulaşan
kalıntılardır. Ayrıca 18 çeşit deniz hayvanını gösteren Anavarza mozaikleri
bulunmaktadır. Kozan ilçesine 10 km. uzaklıktaki Dağılcak, mesire yeri ve
yaylaları ile ünlüdür.
Pozantı: İl merkezine 116 km. mesafededir. Coğrafi konumu nedeniyle tarihte
önemli olaylara sahne olmuştur. Eski ve yeni Anakşa kaleleri, Torosların en
önemli geçidi olan Gülek Boğazı'nın girişindedir. Gülek boğazı ile Tekir yaylası
arasındaki Kızıltabya ve Aktabya kaleleri ilçenin önemli turistik
mekanlarındandır.
Saimbeyli: Adana il merkezine 156 km. mesafededir. Eski adı Haçin'dir. Burada
Orta Çağda yapılmış kale ve kiliseler bulunmaktadır.
Seyhan: İlçenin bulunduğu yöre, pek çok uygarlıklara sahne olmuştur. İlçenin
başlıca eserleri Büyük Saat Kulesi, Taş Köprü, Yağ Cami ve Medresesi, Hasanağa
Cami, Kemeraltı Cami, Ulu Cami Külliyesi, Yeni Cami, Çarşı Hamamı, Bebekli
Kilise (Kilisenin tepesinde tunçtan yapılmış Meryem Ana heykelinin bebeğe
benzemesi nedeniyle bu ad verilmiştir.) dir. Ayrıca Eski Adana Mahalleleri ve
evleri görülmeye değerdir.
Tufanbeyli: İl merkezine 200 km. mesafededir. İlçenin 20 km. kuzeydoğusunda
Hititlerin dini merkezi konumunda olan "Şar" kenti Hieropolis ve Çomana adları
ile tanınır. Romalılardan kalma açık hava tiyatrosu, Bizans kilise kalıntısı,
ana tanrıça tapınağının kapısı olduğu sanılan Alakapı antik şehrin sağlam kalmış
yapılarıdır. Şar harabelerinin güneyinde Doğanbeyli köyü yakınında höyükler,
batıda Hanyeri yakınında Hitit anıtı önemli eserlerdir.
Yumurtalık: İl merkezine 81 km mesafededir. İlçenin en önemli eserleri Ayas ve
Atlas kalesi, Süleymaniye Kulesi ve Marko Polo İskelesidir. Akdeniz'de kıyısı
bulunan ilçenin balıkçı barınağı bulunmaktadır.
Yüreğir: Yüreğir'in en önemli eseri Ceyhan nehri kıyısında bugün Yakapınarı'nın
bulunduğu yerde kurulan Misis Antik Kenti, Roma ve Memluk Döneminde önemini
korumuştur. Ceyhan nehri üzerinde 4. yüzyılda Bizans imparatoru Flauius
Constantinus tarafından yaptırılan Misis Köprüsü'nün yakınındaki mozaikler, Roma
bazilikası, su kemeri, stadyum, hamam, kervansaray ve mescit görülebilir.
NASIL GİDİLİR
Karayolu: D-400 Karayolu ve uluslararası TEM otoyolu ile Adana'ya ulaşılır.
Ankara' dan Aksaray , Pozantı üzerinden 472 km, İzmir'den Afyon Konya Ereğli
üzerinden 873 km. İstanbul'dan Bolu, Ankara, Aksaray Pozantı 909 km sonra
Adana'ya ulaşılabilir. Şehir merkezine uzaklığı 5 km. olan otogardan,
Türkiye'nin her yerine otobüs seferleri bulunmaktadır.
Otogar Tel: (+90-322) 428 20 47
Demiryolu: Adana demiryolu ile İç Anadolu , Antep ve Mersin'e bağlıdır.
Adana Garının şehir merkezine uzaklığı 1 km.' dir.
İstasyon Tel: (+90-322) 453 31 72
Havayolu: Havayolu Şakirpaşa HAva Limanı'ndan sağlanmaktadır. 2750 x 45m²
ebadında her türkü gövdeli uçağın iniş ve kalkışına uygun bir piste sahiptir.
Şakirpaşa Hava Limanı uluslararası trafiğe açıktır. Tarifli ve düzenli
seferlerle direk olarak Almanya, K.K.T.C. ve Arabistan'a İstanbul üzerinden de
tüm dünya ülkelerine dış hat seferleri yapılmaktadır. Yaz aylarında trafik
yoğunluğuna paralel olarak charter seferleri bulunmaktadır.
Denizyolu: Adana il sınırları içerisinde uluslararası petrol ve yük
taşımacılığına açık Botas Limanı ve Toros Gübre Fabrikaları Limanı
bulunmaktadır.
GEZİLECEK YERLER
MÜZELER VE ÖRENYERLERİ
Adana Müzesi
Adres: Seyhan Cad. Adana
Tel: (322) 454 38 55
Faks: (322) 454 38 56
Adana Etnografya Müzesi
Adana Arkeoloji Müzesi
Adana Atatürk Müzesi
Misis Mozaik Müzesi
Anavarza (Dilekkaya Köyü) Ören Yeri: Adana’nın Ceyhan ilçesi, Kozan-Kadirli
yolunun yaklaşık 20. km’sinde Dilekkaya köyü yakınındadır. Çukurova’nın
ortasında birdenbire yükselen büyük bir kaya kütlesinin önünde kurulmuştur. Roma
İmparatorluğu döneminde “Anazarbus” olarak anılmıştır. Kentin Roma imparatorluk
devri öncesi tarihi hakkında hemen hemen hiçbir bilgi yoktur. Roma
imparatorlarından Septimius Severus’un, Pescennius Niger ile yaptığı iktidar
savaşı sırasında, Severus’un tarafını tutan kent, Severus’un 194 yılında galip
gelerek imparatorluğun tek hâkimi olmasından sonra ödüllendirilerek tarihinin en
parlak dönemini yaşamaya başlamıştır. M.S.204-205 yılında Kilikia, İsauria ve
Likaonia eyaletlerinin metropolisi olmuştur. Anavarza, 408 yılında antik Kilikia
eyaletinin baş kenti olmuştur. Şehrin Kalesi, Roma ve İslami dönemlere ilişkin
izler taşımaktadır. Ören yerinde ayakta kalan kalıntılardan surlar, zafer takkı,
kale, sütunlar ve mozaikli iki havuz görülmeye değer niteliktedir. Günümüzde
açık hava müzesi olarak faaliyet göstermektedir.
Şar (Şar Köy) Ören Yeri: Toros Dağları üzerinde Adana’ya 210 km. uzaklıktaki
Tufanbeyli ilçesinin 20 km. kuzeydoğusundaki Şar Köyü’nde yer almaktadır. Şar,
Hitit döneminde “Komana” adıyla bilinen önemli bir merkezdir. Ayrıca Roma
devrinden kalma açık hava tiyatrosu, Bizans devrinden kalma kilise ve mermer
bloklardan inşa edilmiş 6 m. boyundaki "Ala Kapı" görülmeye değer eserlerdendir.
Misis (Yakapınar) Ören Yeri: Misis antik kenti, Ceyhan Nehri kenarında, tarihi
İpek Yolu üzerinde kurulmuş, Adana’dan sonra gelen ikinci bir geçit
durumundadır. Misis'in tarihi, antik kentin üzerinde bulunduğu ve Neolitik Çağ’a
tarihlenen höyük ile başlar. Misis’i Truva kahramanlarından Mopsos’un kurmuş
olduğu söylenmektedir. Hitit, Assur, Makedonya ve Seleukosların eline geçmiş,
Roma ve Bizans devirlerinde de önemli bir merkez olmuştur. M.S. 8. yüzyıldan
itibaren Abbasiler döneminde yeniden imar edilmiştir. 1517 yılından sonra
Osmanlı Devleti’nin hâkimiyetine girmiş olan Misis’te bugün ayakta kalmış olan
eserler M.S. 4. yüzyıla ait bir bazilikanın mozaik taban döşemeleri, dokuz gözlü
bir taş köprü, akropoldeki surlar, sukemerleri ve hamam kalıntıları ile Selçuklu
ve Osmanlı dönemlerinden kalan Havraniye Kervansarayı ve tek kubbeli mescittir.
Magarsos Ören Yeri: Adana’nın sahil ilçesi Karataş’ta Dört Direkli mevkiindedir.
Antik Kilikia’nın önemli kentlerinden olan Mallos’un dini merkezi olan Magarsos,
tapınaklarıyla tanınmış, özellikle Büyük İskender’in dua ettiği Athena Tapınağı
ile ün kazanmıştır. Deniz boyunca uzanan şehir surları, tiyatro, stadium, kilise
ve hamam kalıntıları ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir.
Ayas (Aigaiai - Yumurtalık) Ören Yeri: Kurulduğu tarih tam olarak bilinmeyen
Ayas (Aigaiai) antik kenti Helenistik devirde Bergama’daki gibi dünyanın üç
asklepieion tapınağından biri ile ünlü idi. Roma imparatorluk döneminde
gelişmesini devam ettiren Ayas, Ortaçağ’da doğunun Akdeniz’e açılan en önemli
liman kentlerinden biri olmuştur.
Özellikle Ceneviz ve Venedikli tüccarlar Aigaiai Limanı’nda koloniler
kurmuşlardır. Ünlü seyyah Marco Polo Çin seyahati için 1268 yılında bu limandan
karaya çıkmış, seyahatini tamamladıktan sonra yine bu limandan gemiye binip
Venedik’e dönmüştür. Ayrıca Ayas ve Atlas kaleleri, Kanuni Sultan Süleyman
döneminde yaptırılan üç katlı gözetleme kulesi, Osmanlı ve Roma hamamları kentin
tarihi zenginliğini artırmaktadır.
Akören Ören Yeri: Toroslar üzerindeki Aladağ ilçesinin bir beldesi olan Akören
yeni tespit edilmiş bir ören yeridir. Yapılan araştırmalara göre iki mahalleden
oluşan ören yerinde ayakta kalmış dört adet kilise, yapı kalıntıları ve caddeler
saptanmıştır. Kazılardan elde edilen yazıtların incelenmesinden burasının Roma
devrinden beri yayla olarak kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Ceyhan-Sirkeli Muvattali Kabartması ve Ören Yeri: Eski Misis-Ceyhan karayolu
üzerinde yer alan Sirkeli köyünde Ceyhan Nehri kenarında bir kaya kütlesinin
üzerinde bulunmaktadır.
Yakında Sirkeli Höyüğü bulunur. Hitit İmparatoru Muvattali, Mısır Firavunu
Ramses ile yaptığı ünlü Kadeş Savaşı’na giderken buraya uğramış ve bu olaydan
sonra Hititler tarafından bu yerin kutsallığına inanılmıştır. Muvattali
kabartması Anadolu’daki en eski Hitit kabartması olması ile de ayrı bir öneme
sahiptir.
Tepebağ Evleri: Eski Adana evleri, aynı adlı Tepebağ Höyüğü'nün üzerinde ve
eteklerindedir. Tarihi sur içindeki Adana şehrinin yüzlerce yıllık kültürü
burada saklıdır. Tepebağ Evleri'nin çoğu 18. yüzyılda yapılmıştır.
Kastabala Örenyeri
KALELER
Yılan Kale: Misis ile Ceyhan arasında, ovaya hâkim bir tepe üzerindedir. İç
Anadolu’dan gelip Gülek Boğazı yoluyla Adana, Misis, Payas ve Antakya’dan geçen
tarihi istila ve kervan yolunun üzerinde bulunan kale, dağ kaleleri zincirinin
ilk halkasıdır. Halk arasında “Şahmeran Kalesi” olarak da bilinen kalede Şeyh
Meran adlı bir kişinin yılan yetiştirip terbiye ettiği söylentisi yaygındır.
Dumlu Kalesi: Ceyhan’ın 17 km. kuzeybatısında Sağkaya bucağının Dumlu (Tumlu)
köyünün batısında ve 75 m. kadar yükseklikteki sert kalkerli bir tepe
üzerindedir. 12. yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır. Çevresi 800 metredir. Sekiz
burçludur. Ovaya bakan doğu köşesinde gözetleme kulesi bulunmaktadır. Tek kapısı
doğuya bakmaktadır. Kale içerisinde yapı kalıntıları ve sarnıçlar yer
almaktadır. Tepe etrafında kaya mezarları görülmektedir.
Kozan Kalesi ve Manastırı: Assurlular tarafından yaptırılmıştır. Kozan Kalesi
(Sis) tarihi yol üzerinde stratejik yönden önemli bir konumdadır. 9. yüzyılda
Abbasilerin, 11. yüzyılda Selçukluların ve daha sonra Haçlıların eline
geçmiştir. Her üç yılda bir yapılan vaftiz yağı çıkarma törenleri nedeniyle,
Hıristiyan dünyasının önemli merkezlerinden olmuştur.
KONAKLAR
Ramazanoğlu Konağı: Ramazanoğlu Halil Bey tarafından 1489 yılında
yaptırılmıştır. Üç katlıdır ve kesme taştandır. Adana’nın en eski ev
örneklerindendir. Harem bölümü ayakta olup, selamlık kısmı yıkılmıştır. Daha
sonraki yıllarda tüccarların tuz pazarı kurması nedeniyle “Tuz Hanı” adı
verilmiştir.
CAMİLER
Cami ve Kiliseler
Akça (Ağca) Mescit: Adana’nın en eski Türk yapısı olan Akça Mescit, 1489 yılında
Türkmen Beyi Ağca tarafından yaptırılmıştır. Kapısı ve mihrabı göz alıcı üç sıra
taş mermerle kaplıdır.
Bebekli Kilise: 1880-90 yılları arasında yapılan kilisenin esas ismi Saint
Paul’dür. Kilisenin tepesinde Meryem Ana’nın 2.5 metrelik tunç heykeli
bulunmaktadır. Heykelin bebeğe benzemesi nedeniyle halk arasında Bebekli Kilise
olarak bilinir.
Büyük Saat Kulesi: Tarihi Ulu Cami Külliyesi içinde, 1882 yılında Vali Abidin
Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kesme taştan dikdörtgen kesitli 32 m.
yükseklikte bir kuledir. Resmi dairelerin zamanlarını ve ezan vakitlerini
göstermek için yapılmıştır.
HAMAMLAR
Çarşı Hamamı: Ramazanoğlu Piri Bey tarafından 1529 yılında yaptırılmıştır.
Soğukluk, sıcaklık bölümü ve halvet odalarıyla klasik Osmanlı hamam mimarisinin
tipik örneklerindendir. Giriş kapısındaki taş işçiliği ilginçtir.
KERVANSARAYLAR, BEDESTENLER
Kurtkulağı Kervansarayı: Kurtkulağı Kervansarayı, Ceyhan’ın 12 km.
güneydoğusunda Kurtkulağı beldesindedir. 17. yüzyıl sonunda Hüseyin Paşa
tarafından eski Halep kervan yolu üzerinde yaptırılmıştır. Büyük kesme taşlarla
yapılmıştır. 23.60x45.75 m. boyutlarındadır. 1.80x2.15 m’lik kalın ayaklar ve
kemerlerle örtülü odalar sivri kemerli ikişer pencere ile aydınlanmaktadır.
Kervansarayın hemen yanında, aynı döneme ait ilginç bir mimarisi olan tarihi
cami bulunmaktadır.
Bedesten: Eski Belediye Caddesi üzerindedir. Ramazanoğlu Halil Bey ve oğlu Piri
Mehmet Paşa tarafından 16. yüzyılda yaptırılmıştır. “Kapalı Çarşı” olarak da
bilinmektedir. Adana’nın en canlı ticaret merkezi olmuştur. Halen bu önemi
sürmektedir.
KAPLICALAR
Termal
Bahçe ilçesindeki Haruniye Termal Turizm Merkezi, Aladağ yakınlarındaki Acısu
içmesi, Ceyhan'daki Tahtalıköy, Kokarpınar içmesi ve Kurttepe içmesi çeşitli
hastalıkların tedavisinde kullanılan şifalı sulardır.
PLAJLAR
İlin Akdeniz kıyısındaki Karataş ve Yumurtalık ilçeleri kıyı turizmi açısından
önemlidir.
YAYLALAR
Tekir, Bürücek, Aladağlar, Horzum Fındıklı, Hamidiye, Asar, Asmacık, Armutoluk,
Belemedik, Meydan, Çamlıyayla ve Kızıldağ yaylaları eşsiz güzelliğiyle yayla
turizmi için önemlidir.
KÖPRÜLER
Taşköprü: Adana Müzesi’ndeki kitabede mimar Auxentios tarafından 4. yüzyılda
yapıldığı yazılıdır. 319 m. uzunluğunda ve 13 m. yüksekliğinde olan köprü,
yanlardan ortaya doğru büyüyen 21 yuvarlak kemerden ibarettir. Bunlardan ancak
14’ü sağlamdır. Ortadaki büyük kemerde iki aslan kabartması vardır.
KORUNAN ALANLAR
Yumurtalık Tabiatı Koruma Alanı
Konumu Doğu Akdeniz Bölgesinde, Adana ili, Karataş ilçesi sınırları içerisinde
yer almaktadır. Saha; 16430 Ha. büyüklüğündedir.
Ulaşım Karataş-adana yolu ile Yumurtalık-Adana yoluyla ulaşılmaktadır. Tabiatı
Koruma Alanı Karataş ilçe merkezine 35. km,Yumurtalık ilçe merkezine 30 km.
mesafededir.
Özellikleri Seyhan-Ceyhan deltası, göl lagünleri, kıyı kumulları, barındırdığı
bitki ve hayvan türleri, tarihi ve kültürel değerleri ile kompleks bir yapı
oluşturmaktadır.
Sulak alan kompleksi, kuş göç yolu üzerinde bulunmakta olup, kışın kuş
populasyonları çok yüksek değerlere ulaşmaktadır. Kuşların göçlerinin
emniyetleri bir şekilde tamamlanması bakımından son derece önemli bir mevkiinde
bulunmanın yanı sıra, soğuk kış şartlarında Orta Anadolu'daki göllerin donması
su kuşlarına çok önemli bir kışlak görevi yapmaktadır.
Akyatan ve Ağyatan gölleri barındırdığı kuş türleri açısından Türkiye'deki "A
sınıfı" niteliğindeki 19 sulak alandan 2'sini oluşturmaktadır. Ayrıca nesli
tehlikeye düşmüş 2 tür deniz kaplumbağasının (Caretta caretta) ve özellikle
(Cheloria Mydas) Akdeniz'de varlığını sürdürebilmesi açısından da bu alanlar
önemlidir. Ayrıca Yumurtalık Lagünü ülkemizde Halep Çamının(Pinus Halepensis)'in
nadir yayılış alanıdır.
Saha; Türkiye'nin Akdeniz kıyılarında yer alan 17 deniz kaplumbağası yuvalama
alanlarından birisidir. Özellikle Akdeniz'de yok olma tehlikesi içinde bulunan
Chelonia Mydas türü kaplumbağa için son sığınma alanlarıdır.
SPORTİF FAALİYETLER
Adana ili baraj gölünde sörf yapılmaktadır. Yaylalarda trekking ve atlı doğa
sporu güzergahları mevcuttur. Bisiklet sürüşü için çok elverişli güzergahlar
vardır. Seyhan ve Ceyhan nehirleri baraj gölleri olta balıkçılığı için uygun
mekanlardır.
Av potansiyeli yüksek olan ilde Torosların yamaçlarında yaban keçisi, ala geyik
ve karaca av hayvanı üretme sahaları kurulmuştur. Akarsularda bol miktarda
alabalık yaşamaktadır.
Rafting için çok elverişli ırmaklarından biri olan Göksu, Adana il merkezine 121
km. mesafede olan Feke ilçesindedir.
KUŞ GÖZLEM ALANI
Aladağlar: Kuş Alanı, Tuzla Gölü Kuş Alanı, Akyatan Gölü Kuş Alanı, Ağyatan Gölü
Kuş Alanı, Yumurtalık Lagünleri Kuş Alanı Adana İli sınırlarında bulunmaktadır.
COĞRAFYA
Adana Seyhan nehrinin her iki yakasında kurulmuş, Akdeniz de yaklaşık olarak 160
km. kıyısı bulunan, nüfus büyüklüğü açısından Türkiye'nin 4. ilidir. Adana,
kuzeyden Kayseri, kuzey batıdan Niğde, batıdan İçel, doğudan Kahramanmaraş ve
Osmaniye, güneybatıdan Hatay il sınırları ile çevrilidir.
Adana'da coğrafi yapıya uygun olarak dağlık ve ovalık kesimde iklim değişiklik
göstermektedir. Ovalık alanın iklim yapısı Akdeniz iklimidir. Yazları sıcak ve
kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Dağlık alanlarda ise kara iklimi hakimdir ve
kışın yağışlar kar şeklindedir.
TARİHÇE
1950’den sonra yoğun bir gelişme gösteren kentin yerleşim tarihi Tepebağ
Höyüğü’ndeki surlarla çevrili yerleşim ile Neolitik Çağ’a inmektedir. Kent
prehistorik devirlerden itibaren Anadolu’yu Gülek Boğazı ile Tarsus’a bağlayan
yol üzerinde olduğundan önemlidir. Hitit İmparatorluğu yıkıldıktan sonra kurulan
Geç Hitit Krallığı sınırları içinde kalan bölge daha sonra sırasıyla Assur, Pers
ve Büyük İskender’in egemenliğine girmiştir. İskender’in ölümünden sonra önce
Seleukoslar, M.Ö. 66’da da Romalı Konsül Pompeius tarafından ele geçirilmiştir.
Roma ve Bizans devirlerinde önem kazanan kent, 704’te Araplarca ele geçirildiyse
de 9. yüzyılda tekrar Bizans egemenliğini tanımıştır. 11. yüzyıl sonunda
Selçukluların, 14. yüzyıl ortalarında da Memlukluların egemenliği görülmektedir.
Yavuz Sultan Selim’in Mısır Seferi sırasında Osmanlı topraklarına dahil
olmuştur. 1833’te Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın işgaline uğrayan kent,
1840’ta Londra Antlaşması ile yeniden Osmanlı yönetimine girmiştir. 1867’de
kurulan Adana vilayetinin merkezi olan Adana, I. Dünya Savaşı’nın ardından
Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. Fransızlar 5 Ocak 1922’de Adana
İtilafnamesi hükümleri uyarınca kenti boşaltmışlardır.
NE YENİR?
Adana yöresinin zengin bir mutfağı bulunmaktadır. Mutfağın bu kadar zengin
olmasının nedeni çeşitli kültürlerin etkisinde kalmasıdır. Adana yemeklerinin en
büyük özelliği un, bulgur, et ve çeşitli baharatların kullanılmasıdır. Aynı
zamanda süt, yoğurt, peynir ve çökelek de bol miktarda kullanılmaktadır. Adana
kebabı çok ünlüdür. Bunun yanında bol yeşillik, ezme, salata yenir ve mevsimine
göre ayran veya yöreye özgü şalgam suyu içilir. Kesme ya da hamur çorbası, yüzük
çorbası, düğün çorbası, sebze yemeklerinden süllüm, mercimekli ıspanak başı,
kabak çintmesi, bulgur yemeklerinden ekşili topalak, sarmısaklı köfte, içli
köfte, sakatat dolması, kebaplardan Adana kebabı, çingene kebabı, içeceklerden
şalgam veya meyan kökü, tatlılardan karakuş tatlısı, taş kadayıfı ve halka
tatlısı Adana mutfağının özgün yemeklerindendir.
Adana'dan Yemek Tarifleri
Ispanaklı veya Etli Kömbe
Malzemeler:
4 kg. un
1 su bardağı yağ
1 tatlı kaşığı maya
2 kg. ıspanak veya 1 kg. kıyma
1 çay kaşığı susam
yeterince tuz ve su
5 baş kuru soğan
2 çorba kaşığı salça
Hazırlanışı:
Ortası açılan un tuz ve su eklenerek hamur haline getirilir. Mayalanması için
1-2 saat bekletilir. Mayalanan hamur beş eşit parçaya bölünerek bezi yapılır.
Büyükçe bir tepsinin içi bir çay bardağı yağla iyice yağlanır. Beziler tepsinin
çapına göre açılarak tepsiye yayılır. Soğan ıspanak ve salçadan hazırlanan iç
koyularak dört kat yapılır. Başka bir kapta susam, 1 bardak un ve 1 bardak su
karıştırılarak bulamaç yapılır, hazırlanan bulamaç tepsideki hamurun üzerine
sürülür. En üste bir su bardağı yağ dökülür. Baklava dilimi şeklinde dilimlenen
yemek fırında pişirilir.
Çingene Kebabı
Malzemeler:
1/2 kg. patlıcan
1 kg. domates
2 baş soğan
4-5 yeşil biber
1/2 demet maydanoz
yeterince tuz ve sumak
Hazırlanışı:
Patlıcan ve domatesler şişlenerek közde pişirilir. Piştikten sonra kabukları
soyulur ve dilimlenerek tepsiye dizilir. Diğer tarafta ise kuru soğan halka
halka doğranarak tuz ve sumakla ovalanır, sonra içine doğranmış maydanoz konur
ve tekrar karıştırılır. Bu karışım kızgın yağda kavrularak domates ve patlıcanın
üzerine dökülür. Hazırlanan tepsinin üzeri hava almayacak şekilde örtülüp
mangalda yarım saat daha pişirilir. Sıcak servis yapılır.
Karakuş
Malzemeler:
1/2 kg. irmik
1 bardak şeker
2 bardak süt
1 adet limon kabuğu rendesi
1 adet yumurta
Yeterince un
1/2 kg. ceviz içi
Şurup için:
6 bardak şeker-5 bardak su, 1/2 adet limon
Hazırlanışı:
Bir gece önceden irmik ılık süt ile ıslatılır, üzerine yağ ve yumurta eklenerek
yoğrulur. Kulak memesi yumuşaklığına gelinceye kadar üzerine un serpilir.
Hazırlanan hamur 8 eşit parçaya bölünür ve üzerine nemli bez örtülerek
dinlendirilir. Bezeler tek tek üzerine un serpilerek açılır. Açılan yufkaya
dövülmüş ceviz içi ve limon rendesi serpilir. Tekrar oklavaya sarılarak rulo
haline getirilir ve baklava dilimi halinde kesilir. Diğer taraftan şurup
malzemeleri kaynatılarak soğutulur. Kesilen karakuşlar ise bol yağda kızarıncaya
kadar pişirilerek şerbetin içine atılır. Bastırılarak şurubu emmesi sağlanır. Bu
tatlı yapılırken iki ayrı tava kullanılmalıdır. Her kızartmadan sonra yağ
süzülmelidir.
NE ALINIR?
Geleneksel motiflerle yapılan el sanatları çok gelişmiştir. Keçecilik,
koşumculuk, at arabacılığı, demircilik ve bakırcılık, yemenicilik, mermercilik,
kilimcilik, hasır ve boyra örücülüğü ilin önemli el sanatları arasında yer alır.
LİNKLER
Adana Valiliği http://www.adana.gov.tr
Adana Belediyesi http://www.adana-bld.gov.tr
Adana Ticaret Borsası http://www.adanatb.org.tr
Adana Sanayi Odası http://www.adaso.org.tr
Adana İl Turizm Müdürlüğü http://www.adanaturizm.gov.tr
Karataş Kaymakamlığı http://www.karatas.gov.tr
Adana Kent Konseyi http://www.adanakentkonseyi.org/
Çukurova Üniversitesi http://www.cu.edu.tr/
Adana Güç Birliği Vakfı http://www.agv.org.tr/
YAPMADAN DÖNME
Kent Merkezindeki Bölge Arkeoloji Müzesini, Etnografya Müzesini, Atatürk Evini
gezmeden,
Merkezde Ulu Cami, Sabancı Merkez Cami, Bebekli Kilise, Taş köprü ve Tepebağ
Eski Adana evlerini görmeden,
Merkez dışındaki Anavarza, Şar ve Misis ören yerleri Akyatan ve Ağyatan Kuş
Cennetlerini görmeden,
Adana Kebabı yemeden, Şalgam suyu ve Aşlama (meyan kökünden yapılmaktadır)
içmeden,
Eski çarşıları gezmeden, Karatepe kilimlerinden almadan,
Uzun yıllardan beri yapılan Altın Koza Festivalini izlemeden
...Dönmeyin.
