Afganistan’da Abdalî
kabilesinin kurduğu devlet.
Aslen bir Türk boyu olan Abdalîler,
Gazneliler zamanında Müslüman oldular. Uzun süre dağlarda yaşayan bu
Türk boyu, Babürlüler Devleti ile
Safevi Devleti'nin arasının bozuk
olduğu bir sırada, Tarnak ve Argandab vadilerine indiler. Bölgenin
durumu itibariyle iki büyük devlet arasında yaşamalarına rağmen, kendi
başlarına hareket ediyorlardı.
Bir süre sonra Herat
eyaletinin yönetimini ele geçiren Abdalîler, üzerlerine gelen Safi
Kuli Han komutasındaki İran ordusunu hezimete uğrattılar ve
Nadir Şah
devrine kadar bölgenin hakimi oldular. Nadir Şah, Safevi Devletini
yıktıktan sonra, zamanın karışıklıklarından faydalanarak, Meşhed’i ele
geçiren Abdalîleri yenilgiye uğrattı. Nadir Şah, Abdalîlerin askeri
gücünden faydalanmak ve Gılzaler kabilesini kontrol altında tutmak
için, onları Kandehar bölgesine yerleştirdi.
Abdalîlerin reisi Ahmed
Han, Nadir Şahın vefatından sonra Kandehar’ı ele geçirerek
hükümdarlığını ilan etti (1747). Hindistan üzerine yürüyerek birçok
şehri ele geçirdi ve Delhi’ye kadar ilerledi (1757).
Ahmed
Şah'ın, 1773 yılında ölümünden sonra yerine geçen oğlu Timur Şah, hükümetin merkezini Kandehar’dan Kabil’e nakletti. 1800’den 1842’ye
kadar, karışıklık ve kardeş kavgalarının devam ettiği Abdaliye Devleti,
bu tarihte yeni Afgan Devleti emiri Dost Muhammed Han tarafından
ortadan kaldırıldı.